Download Kurdish Fonts : Ali-Web - Ali-K-Alwand - Ali-K-Sahifa -Unikurd

HOME

سةرةمةقةست-21 (بة فؤنتي عةلي سةحيفة)

ئةنجوومةني نويَنةراني ئةمةريكا رِازي نيية بة هةبووني بنكةي سةربازيي هةميشةيي لة عيراقدا

ئةنجوومةني نويَنةراني ئةمةريكا ثرؤذةي ياسايةكي ثةسةند كرد كة هيض بنكةيةكي سةربازيي هةميشةيي لة عيراقدا دانةمةزريَنريَن. برِيارةكة هةروةها برِطةيةكي تيَداية كة ناهيَلَيَت ئةمةريكا دةست بةسةر نةوت عيراقدا بطريَت. برِيارةكة لةلايةن 399 ئةندام دةنطي لةسةر درا كة بريتي بوون لة ئةندامة ديموكراتيء كؤمارييةكان لةكاتيَكدا تةنها 24 ئةندام دذي وةستانةوةو هةموو ئةندامي ثارتي كؤماري بوون. ئيدارةي سةرؤك بوش ضةند وتةيةكي دذ بة يةكيان رِاطةياندبوو سةبارةت بة مانةوةي بنكةي سةربازي لة عيراقدا بةلآم سةرؤكي ئةنجوومةني نويَنةران نانسي ثيَلؤسي كة سةر بة ثارتي ديموكرايتيية ثاش دةرضووني برِيارةكة وتي: ئةم ياساية دةريدةخات كة ئةمةريكا نايةويَت تا هةتا لةويَدا بميَنيَتةوةء هيوادارم كة لةسةر ئةو رِيَك بين كة داطيركردني ولآتيَك تاهةتا ضارةسةر نيية.

سةرضاوة: سي ئيَن ئيَن عةرةبي 26-7-2007

 

تةعليق: دةسةلآتي كوردي خةريكي رِاورِووتةء جاروبار ليَدواني زل دةدةن سةبارةت بة بةرطري لة كوردستان كة طواية هيَزي ثيَشمةرطةء سوثاي كوردي دةتوانيَت بيَ ئةمةريكييةكان بيكات. دةسةلآتي كورد خؤيء ميللةت دةخلآفيَنيَت تا ئةو رِؤذةي ديموكراتةكان لة هةلَبذاردنةكاني ئةمةريكا سةركةوتن بةدةست دةهيَننء ئةو كاتة كتوثرِ برِيار دةدةن لة عيراق ثاشةكشة بكةن، بةلآم هةر ثيَش ئةوة بةرثرسان ثارةكانيان رِةوانةي دةرةوة دةكةنء خؤيان هةلَدةيَنء ثيَش خؤيان فس فس ثالَةوانةكان كة ئةمرِؤ قسةي زل دةكةن.

 

كةناريَكي دةريا تةنها بؤ ئافرةتان.. بةلآم لة ئيتاليا

ثاش بيَزاري لة ثياوان، ئافرةتاني ئيتاليا كةناريَكي دةريايان بؤ خؤيان تةرخان كردووة كة نابيَت هيض ثياويَك توخني بكةويَت تةنها يةك كةس نةبيَت ئةويش ئةو ثياوةي خةلَك لة خنكان رِزطار دةكات ((ضونكة ماسولكةي هةية)). يةكيَك لة ئافرةتةكان وتي بيَزار بووين لة ثياوانء سةركةشييةكانيانء مؤسيقا دةنط بةرزةكةيانء خواردنة ناتةندروستييةكةيان، دةشلَيَت لةدةست ثياواني ئيتالي رِامان كردووة، ئةوانة وةكو تلياك وان. خاوةني كةنارةكةش كة ثياوة دةلَيَت كة فيكرةكة ئةوةية جيهانيَكي تايبةتمان بة ئافرةتان داوة. كةنارةكة جطةلة مةلةكردني ناو دةريا هؤلَي وةرزشء سةمايء ئارايشتي تيَداية. قةدةغةشة ثياوانء مندالآن بضنة ناويةوة هةروةها مؤسيقاي دةنط بةرزيش قةدةغةية.

سةرضاوة: سي ئيَن ئيَن عةرةبي 3-7-2007

 

رِةبةنيَكي بوودي بةر لة 80 سالَ مردووةو لاشةي بؤطةني نةكردووة

سةدو ثةنجا زاناء ثسثؤرِي رِووسي لاهووت  لة كؤنطرةيةكدا لة نهيَنيي تيَكنةضووني لاشةي رِةبةنيَكي بوودي كؤلَييةوة كة بةر لة 80 سالَ مردووة. ثرؤفسيؤر ظيكتؤر زظيطيان لة ناوةندي ثزيشكيي دادوةري لة وةزارةتي تةندروستيي رِووسي دةلَيَت كة لاشةي رِةبةنةكة زؤر جياواز نيية لة لاشةي كةسيَك بةر لة 12 سةعات مردووة. زاناكان لةو كؤنطرةيةي بةستبوويان هةروةها هةولَيان دابوو نهيَنيي ئةو كؤدانة ياخود ئةو ثيَشبينييانة بدؤزنةوة كة وا برِواية كة ئةو رِةبةنة لةناو كتيَبيَكدا بة زماني مةنطؤليي كؤن نووسيبووني، بةتةماشن ئةو كؤدانة يارمةتييان بدات لة دؤزينةوةي هؤي تيَكنةضووني لاشةكةي. ئيتيطيلؤظ كة ناوي رِةبةنةكةية سالَي 1927 مردووة ئةويش كاتي دانيشتنيَكي رِامانء نويَذ بةشيَوةي (لؤتس) لةكاتي يؤطا كردن. لاشةكةشي خرابووة ناو تابووتيَكي تةختةي سنةوبةر كة بة خويَ داثؤشراوةء  رِةبةنةكة بةهةمان شيَوةي مردني لةو سندووقة دانرابووة. هةنديَ بوودي وايان باوةرِِة كة مامؤستاكةيان طةيشتبووة ثلةي ئةوثةرِي رِاستي ياخود ثاكيي تةواوي لةشء طياني.

سةرضاوة: ئةلعةرةبيية نيَت 5-7-2007

 

 

ئوسولَيةتي عةلماني رِيَطة لة قوتابييةكي كض دةطريَت مستيلةي كضيَني بكاتة ثةنجةي

قوتابييةكي كضي بةريتاني قوتابخانة ناوةندييةكةي بةوة تاوانبار كرد كة جياكاري دذي مةسيحييةكان دةكات لةبةر ئةوةي لةو قوتابخانةية دةريكرد ضونكة قبوولَي نةكردبوو مستيلةي كضيَني لة ثةنجةي دابكةنيَت. مستيلةي كضيَني بؤ ئةوةية كضةكة رِايبطةيةنيَت كة تا شوو دةكات ثةيوةنديي سيَكسي نابةستيَت. (ليديا ثلةيفووت)ي تةمةن 16 سالَ قةيراني ئةخلاقء بةهاي ئيدانة كردء ئاماذةي بؤ ئةوة كرد كة زؤر لة كضةكاني قوتابخانةكةي سكيان ثرِ بووة. باوكي كضةكة كة قةشةيةكة لة شاري هؤرشام نارِةزاييء رِةفزكردني خؤي بؤ ئوسولَيةتي عةلمانيي دةربرِيوة كة رِوو لة زيادبوونداية.

سةرضاوة: رِؤذنامةي ئةلشةرق ئةولئةوسةت 10459 لة 18-7-2007.

ويَنةكة لة هةوالَةكاني MSN وةرطيراوة

 

 

هيومان رِايتس وؤض: دةسةلآتي كوردي هةزاران كةس بيَ دادطا دةطريَتء ئةشكةنجةي طيراوةكان دةدات

رِيَكخراوي هيومان رِايتس وؤض كة بارةطاي سةرةكيي لة نيويؤركة لة رِاثؤرتيَكيدا بةناوونيشاني (طيرا لة جةرطةي زرياندا- ئةشكةنجةدانء نةسةلماندني مافي دادطايي كردن لةلايةن هيَزةكاني ئاسايش كوردييةوة) لة رِؤذي 3ي 7ي 2007 ئاشكراي كرد كة ئاسايشي هةريَمي كوردستان بةشيَوةيةكي رِيَكخراو طومان ليَكراوان ئةشكةنجة دةداتء سةدان كةس بيَ دادطايي كرد لة زينداندا دةهيَلَيَتةوة. رِاثؤرتةكة بةثالَثشتي 158 زينداني دةلَيَت كة طيراوةكان ليَدةدريَنء تةلي كارةباء ماتؤري ئاو و دارو شيش لة ئةشكةنجدانيان بةكار ديَن. زؤربةي هةرة زؤري ئةو طيراوانةش دةلَيَن كة هيض تؤمةتيَك رِووبةرِوويان نةكراوةتةوة، هةنديَكيش هيَشتا بةر نةدراون هةرضةندة ماوةي حوكمةكةيان تةواو بووة. بؤ شةرمةزاريي زياتري كورديش بةشيَك لةو كةسانةي لة شويَني تري عيراقدا طيراون بؤ كوردستان هيَنراون لةبةر ئةوةي ئاسايش بةرقةرارترة، واتة كوردستان بؤتة زيندانييةك بؤ عيراق. رِيَكخراوةكة وتي كة ذمارةي طيراوان لاي دةسةلآتي كوردي هةزاران كةسة.

رِاثؤرتةكة بة ئينطليزي بخويَنةرةوة لة سايتي رِيَكخراوةكة:

http://hrw.org/english/docs/2007/07/03/iraq16319.htm

http://hrw.org/reports/2007/kurdistan0707/

هةروةها بة عةرةبي:

http://hrw.org/arabic/reports/2007/kurdistan0707/

رِاثؤرتةكة بة عةرةبي بة ثي دي ئيَف (فايليَكي قورستر هةية بةرطي رِاثؤرتةكةشي لةطةلَداية).

 

سةرؤكي ثارتي طةلي كؤماري دينز بايكال: حكومةتي ئةردوغان ثةيمانيَِكي نهيَنيي مؤر كردووة بؤ ئةوةي "باكووري عيراق" ثةلامار نةدريَت

حزبة نةيارةكاني توركيا رِؤذي سيَشةممة4ي 7 رِايانطةياند كة ثشتطيريي حكومةتي دادثةروةريء طةشةثيَدان دةكةن ئةطةر داواي لة ثةرلةماني توركيايان كرد سةرثشكي بكةن بؤ ضالاكييةكي سةربازي لة هةريَمي كوردستان دذي ثةكةكة. يةك لةو حزبانة حزبي طةلي كؤماري كة سةرؤكةكةي دنيز بايكال وتي دةبيَت حكومةتةكةي ئةردوغان يةكسةر سوثا بنيريَت ئةطينا ئةوة تةنها طةمةيةك دةبيَت بؤ دةستكةوتني دةنط لة هةلَبذاردنةكاني داهاتوو. بايكال رِةخنة لة سياسةتي حكومةت طرت سةبارةت بة "تيرؤر" هةروةها وتي بةلَطةم هةية كة حكومةت رِيَككةوتنيَكي نهيَنيي لةطةلَ ئةمةريكا ئيمزا كردووة كة بةثيَي ئةو رِيَككةوتنة نابيَت سوثاي توركيا بضيَتة ناو خاكي "باكووري عيراق"ء وةزيري ئابووري عةلي بابا جان لة (دوبةي) لةكاتي يةكيَك لة نمايشطاكاندا ئيمزاي كردبوو.

سةرضاوة: سايتي موحيت 3-7-2007

 

دنيز بايكال داوا دةكات سوثا كوديَتا بةسةر حكومةتي دادثةروةريء طةشةثيَدان بكاتء سويد داوا دةكات حزبةكةي لة سوشيال ئنتةرناشنالَ دةربكريَت

هةروةكو عادةتي حزبةكاني توركيا كة مانةوةي عةلمانيةتيان لا طرنطتر لة بةرذةوةنديي ولآت دنيز بايكال لة كؤبوونةوةكاني سؤشيال ئنتةرناشنالَدا داواي كرد سوثا كؤديَتا بةسةر حكومةتي دادثةروةريء طةشةثيَدان بكات. نةيارةكاني ئةو حكومةتة بةوة تؤمةتبار دةكةن كة مةيلي ئيسلاميي هةية. لةلايةكي ترةوة سويد داواي كردووة كة حزبي طةلي كؤماري كة بايكال سةرؤكيَتي لة سؤشيال ئنتةرناشنالَ دةربكريَت. ئةو حزبة وةكو هةموو حزبةكاني تري توركيا عةلمانييةكي توندرِةوة هةروةها دذ بة كوردي باكوورو هةريَمي كوردستانيشة.

 

ثاش ئةوةي ئةو نهيَنييةي ئاشكرا كرد كة (فةتح) ويستبووي كؤديتا بةسةر (حةماس)دا بكات لة رِاويَذكاريي سةرؤكي فةلَةستيني لابرا

هاني الحسن كة ئةنداميَكي دامةزريَنةري (فةتح)ـةو طةورة رِاويَذكاري سةرؤكي فةلةستيني لةو كارةي لابرا ثاش ئةوةي لة كؤتايي مانطي 6 بؤ كةنالَي ئةلجةزيرةي ئاشكرا كرد كة ثيَش ئةوةي حةماس كؤديَتاكةي لة غةززة بكات فةتح نيازي بوو كؤديتا بةسةر حةماسدا بكات. ئةلحةسةن ئاشكراي كرد كة هةزاران كةسي فةتح لةسةر دةستي جةنةرِالَيَكي ئةمةريكي مةشقيان دةكرد بؤ ئةوة كؤديتا بةسةر حةماسدا بكات كة لةرِيَطةي هةلَبذاردنةوة حكومةتيان ثيَكهيَنابوو، بةمجؤرةش حةماس ويستي دةستثيَشخةري بكات.

تةعليق: مةلا بةختياري خؤمان كة بة عةقلَيةتي كؤديتا بيردةكاتةوة نووسيبوو كة كاتي خؤي ئامؤذطاريي فةتحي كردبوو كة ضارةسةر حةماس بكات ضونكة ئةوانة وةكو ئيسلامييةكاني كوردستان بير لة ئينقلاب دةكةنةوة... مةلا بةختيار نةك هةر نةيزانيوة كة برادةراني خؤي كة لةهةموو فةلَةستينييةك زياتر سةدداميان خؤش دةويست بةتةماي ئينقلاب بوون بةلَكو هةروةها بيري نةمابوو كة يةكيَتي هةميشة خةريكي ئينقلاب بووة: جاريَك لة شاخ لة هةشتاكاندا كة شةرِي دذي هةموو حزبة كوردييةكان كرد تا دةست بةسةر طةورةترين ناوضةدا بطريَت، جاريَكي تر مانطي ئاياري 1994 كة شةرِي ناوخؤي هةلَطيرساندء جاريَكي تر كة هةوليَري بة كؤديتا داطيركرد.

 

عةقلَيةتي ئةوانةي كوردستان حوكم دةكةن

شةرِ لةسةر بؤيةكردني مةحاجةرةي ثرد بة زةرد يان سةوز

لةذيَر ناوونيشاني (رِةنطي زةردء سةوز ثرؤذةيةك رِادةطرن) هةفتةنامةي هاولآتي (ذمارة 331 لة 20/6/2007 ل2) هةوالَيَكي بلآوكردةوة كة ئةمة كورتةكةيةتي: لة ناحيةي ثرديَ بةهؤي رِيَكنةكةوتني هةردوو كؤميتةي يةكيَتيء ناوضةي ثارتي لةسةر داناني رةنطي مةحاجةرةي ثرديَك كة دةبيَت نيوةي زةرد بيَتء نيوةي سةوز كيَشة دةكةويَتة نيَوان هةردوو لاء لةئةنجامدا بةلَيَندةرةكة ثردةكة ئيشةكة جيَدةهيَلَيَتء ثردةكة دروست ناكريَت. بؤ ضارةسةري ئةو كيَشةيةء بؤ دياريكردني رِةنطي مةحاجةرةكة برِياردراوة ئةم مةسةلةية ببريَتة بةرِيَوةبةريَتيي رِيَطاوباني كةركووك.

تةعليق: ئةوة تةنها نموونةيةكي بضووكة لةسةر ئةو عةقلَيةتةي كوردستان حوكم دةكات ئةطينا شتي زؤر لةو زؤرترء خراثتر هةية.سةير ئةوةية ناضةكة توركماني تيَدايةء لةولاي ناوضةكة عةرةب هةية كةضي ئةو دوو حزبة شةرم لةوة ناكةن ئةي دةبيَت كة مةترسي نةميَنيَت ضي بة كورد بكةن؟

 

 

 

سه‌ره‌مه‌قه‌ست-21(به‌ یونیکورد)

 

ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مه‌ریكا ڕازی نییه‌ به‌ هه‌بوونی بنكه‌ی سه‌ربازیی هه‌میشه‌یی له‌ عیراقدا
ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مه‌ریكا پرۆژه‌ی یاسایه‌كی په‌سه‌ند كرد كه‌ هیچ بنكه‌یه‌كی سه‌ربازیی هه‌میشه‌یی له‌ عیراقدا دانه‌مه‌زرێنرێن. بڕیاره‌كه‌ هه‌روه‌ها بڕگه‌یه‌كی تێدایه‌ كه‌ ناهێڵێت ئه‌مه‌ریكا ده‌ست به‌سه‌ر نه‌وت عیراقدا بگرێت. بڕیاره‌كه‌ له‌لایه‌ن 399 ئه‌ندام ده‌نگی له‌سه‌ر درا كه‌ بریتی بوون له‌ ئه‌ندامه‌ دیموكراتی‌و كۆمارییه‌كان له‌كاتێكدا ته‌نها 24 ئه‌ندام دژی وه‌ستانه‌وه‌و هه‌موو ئه‌ندامی پارتی كۆماری بوون. ئیداره‌ی سه‌رۆك بوش چه‌ند وته‌یه‌كی دژ به‌ یه‌كیان ڕاگه‌یاندبوو سه‌باره‌ت به‌ مانه‌وه‌ی بنكه‌ی سه‌ربازی له‌ عیراقدا به‌ڵام سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌ران نانسی پێلۆسی كه‌ سه‌ر به‌ پارتی دیموكرایتییه‌ پاش ده‌رچوونی بڕیاره‌كه‌ وتی: ئه‌م یاسایه‌ ده‌ریده‌خات كه‌ ئه‌مه‌ریكا نایه‌وێت تا هه‌تا له‌وێدا بمێنێته‌وه‌‌و هیوادارم كه‌ له‌سه‌ر ئه‌و ڕێك بین كه‌ داگیركردنی وڵاتێك تاهه‌تا چاره‌سه‌ر نییه‌.
سه‌رچاوه‌: سی ئێن ئێن عه‌ره‌بی 26-7-2007
ته‌علیق: ده‌سه‌ڵاتی كوردی خه‌ریكی ڕاوڕووته‌‌و جاروبار لێدوانی زل ده‌ده‌ن سه‌باره‌ت به‌ به‌رگری له‌ كوردستان كه‌ گوایه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌‌و سوپای كوردی ده‌توانێت بێ ئه‌مه‌ریكییه‌كان بیكات. ده‌سه‌ڵاتی كورد خۆی‌و میلله‌ت ده‌خڵافێنێت تا ئه‌و ڕۆژه‌ی دیموكراته‌كان له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مه‌ریكا سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ست ده‌هێنن‌و ئه‌و كاته‌ كتوپڕ بڕیار ده‌ده‌ن له‌ عیراق پاشه‌كشه‌ بكه‌ن، به‌ڵام هه‌ر پێش ئه‌وه‌ به‌رپرسان پاره‌كانیان ڕه‌وانه‌ی ده‌ره‌وه‌ ده‌كه‌ن‌و خۆیان هه‌ڵده‌ێن‌و پێش خۆیان فس فس پاڵه‌وانه‌كان كه‌ ئه‌مڕۆ قسه‌ی زل ده‌كه‌ن.
 

كه‌نارێكی ده‌ریا ته‌نها بۆ ئافره‌تان.. به‌ڵام له‌ ئیتالیا
پاش بێزاری له‌ پیاوان، ئافره‌تانی ئیتالیا كه‌نارێكی ده‌ریایان بۆ خۆیان ته‌رخان كردووه‌ كه‌ نابێت هیچ پیاوێك توخنی بكه‌وێت ته‌نها یه‌ك كه‌س نه‌بێت ئه‌ویش ئه‌و پیاوه‌ی خه‌ڵك له‌ خنكان ڕزگار ده‌كات ((چونكه‌ ماسولكه‌ی هه‌یه‌)). یه‌كێك له‌ ئافره‌ته‌كان وتی بێزار بووین له‌ پیاوان‌و سه‌ركه‌شییه‌كانیان‌و مۆسیقا ده‌نگ به‌رزه‌كه‌یان‌و خواردنه‌ ناته‌ندروستییه‌كه‌یان، ده‌شڵێت له‌ده‌ست پیاوانی ئیتالی ڕامان كردووه‌، ئه‌وانه‌ وه‌كو تلیاك وان. خاوه‌نی كه‌ناره‌كه‌ش كه‌ پیاوه‌ ده‌ڵێت كه‌ فیكره‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ جیهانێكی تایبه‌تمان به‌ ئافره‌تان داوه‌. كه‌ناره‌كه‌ جگه‌له‌ مه‌له‌كردنی ناو ده‌ریا هۆڵی وه‌رزش‌و سه‌مای‌و ئارایشتی تێدایه‌. قه‌ده‌غه‌شه‌ پیاوان‌و منداڵان بچنه‌ ناویه‌وه‌ هه‌روه‌ها مۆسیقای ده‌نگ به‌رزیش قه‌ده‌غه‌یه‌.
سه‌رچاوه‌: سی ئێن ئێن عه‌ره‌بی 3-7-2007
 

ڕه‌به‌نێكی بوودی به‌ر له‌ 80 ساڵ مردووه‌و لاشه‌ی بۆگه‌نی نه‌كردووه‌
سه‌دو په‌نجا زانا‌و پسپۆڕی ڕووسی لاهووت له‌ كۆنگره‌یه‌كدا له‌ نهێنیی تێكنه‌چوونی لاشه‌ی ڕه‌به‌نێكی بوودی كۆڵییه‌وه‌ كه‌ به‌ر له‌ 80 ساڵ مردووه‌. پرۆفسیۆر ڤیكتۆر زڤیگیان له‌ ناوه‌ندی پزیشكیی دادوه‌ری له‌ وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیی ڕووسی ده‌ڵێت كه‌ لاشه‌ی ڕه‌به‌نه‌كه‌ زۆر جیاواز نییه‌ له‌ لاشه‌ی كه‌سێك به‌ر له‌ 12 سه‌عات مردووه‌. زاناكان له‌و كۆنگره‌یه‌ی به‌ستبوویان هه‌روه‌ها هه‌وڵیان دابوو نهێنیی ئه‌و كۆدانه‌ یاخود ئه‌و پێشبینییانه‌ بدۆزنه‌وه‌ كه‌ وا بڕوایه‌ كه‌ ئه‌و ڕه‌به‌نه‌ له‌ناو كتێبێكدا به‌ زمانی مه‌نگۆلیی كۆن نووسیبوونی، به‌ته‌ماشن ئه‌و كۆدانه‌ یارمه‌تییان بدات له‌ دۆزینه‌وه‌ی هۆی تێكنه‌چوونی لاشه‌كه‌ی. ئیتیگیلۆڤ كه‌ ناوی ڕه‌به‌نه‌كه‌یه‌ ساڵی 1927 مردووه‌ ئه‌ویش كاتی دانیشتنێكی ڕامان‌و نوێژ به‌شێوه‌ی (لۆتس) له‌كاتی یۆگا كردن. لاشه‌كه‌شی خرابووه‌ ناو تابووتێكی ته‌خته‌ی سنه‌وبه‌ر كه‌ به‌ خوێ داپۆشراوه‌‌و ڕه‌به‌نه‌كه‌ به‌هه‌مان شێوه‌ی مردنی له‌و سندووقه‌ دانرابووه‌. هه‌ندێ بوودی وایان باوه‌ڕِه‌ كه‌ مامۆستاكه‌یان گه‌یشتبووه‌ پله‌ی ئه‌وپه‌ڕی ڕاستی یاخود پاكیی ته‌واوی له‌ش‌و گیانی.
سه‌رچاوه‌: ئه‌لعه‌ره‌بییه‌ نێت 5-7-2007

 

ئوسوڵیه‌تی عه‌لمانی ڕێگه‌ له‌ قوتابییه‌كی كچ ده‌گرێت مستیله‌ی كچێنی بكاته‌ په‌نجه‌ی

قوتابییه‌كی كچی به‌ریتانی قوتابخانه‌ ناوه‌ندییه‌كه‌ی به‌وه‌ تاوانبار كرد كه‌ جیاكاری دژی مه‌سیحییه‌كان ده‌كات له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌و قوتابخانه‌یه‌ ده‌ریكرد چونكه‌ قبووڵی نه‌كردبوو مستیله‌ی كچێنی له‌ په‌نجه‌ی دابكه‌نێت. مستیله‌ی كچێنی بۆ ئه‌وه‌یه‌ كچه‌كه‌ ڕایبگه‌یه‌نێت كه‌ تا شوو ده‌كات په‌یوه‌ندیی سێكسی نابه‌ستێت. (لیدیا پله‌یفووت)ی ته‌مه‌ن 16 ساڵ قه‌یرانی ئه‌خلاق‌و به‌های ئیدانه‌ كرد‌و ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ كرد كه‌ زۆر له‌ كچه‌كانی قوتابخانه‌كه‌ی سكیان پڕ بووه‌. باوكی كچه‌كه‌ كه‌ قه‌شه‌یه‌كه‌ له‌ شاری هۆرشام ناڕه‌زایی‌و ڕه‌فزكردنی خۆی بۆ ئوسوڵیه‌تی عه‌لمانیی ده‌ربڕیوه‌ كه‌ ڕوو له‌ زیادبووندایه‌.

سه‌رچاوه‌: ڕۆژنامه‌ی ئه‌لشه‌رق ئه‌ولئه‌وسه‌ت 10459 له‌ 18-7-2007.

وێنه‌که‌ له‌ هه‌واڵه‌کانی ئێم ئێس ئێن وه‌رگیراوه‌

 

هیومان ڕایتس وۆچ: ده‌سه‌ڵاتی كوردی هه‌زاران كه‌س بێ دادگا ده‌گرێت‌و ئه‌شكه‌نجه‌ی گیراوه‌كان ده‌دات

ڕێكخراوی هیومان ڕایتس وۆچ كه‌ باره‌گای سه‌ره‌كیی له‌ نیویۆركه‌ له‌ ڕاپۆرتێكیدا به‌ناوونیشانی (گیرا له‌ جه‌رگه‌ی زریاندا- ئه‌شكه‌نجه‌دان‌و نه‌سه‌لماندنی مافی دادگایی كردن له‌لایه‌ن هێزه‌كانی ئاسایش كوردییه‌وه‌) له‌ ڕۆژی 3ی 7ی 2007 ئاشكرای كرد كه‌ ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان به‌شێوه‌یه‌كی ڕێكخراو گومان لێكراوان ئه‌شكه‌نجه‌ ده‌دات‌و سه‌دان كه‌س بێ دادگایی كرد له‌ زینداندا ده‌هێڵێته‌وه‌. ڕاپۆرته‌كه‌ به‌پاڵپشتی 158 زیندانی ده‌ڵێت كه‌ گیراوه‌كان لێده‌درێن‌و ته‌لی كاره‌با‌و ماتۆری ئاو و دارو شیش له‌ ئه‌شكه‌نجدانیان به‌كار دێن. زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری ئه‌و گیراوانه‌ش ده‌ڵێن كه‌ هیچ تۆمه‌تێك ڕووبه‌ڕوویان نه‌كراوه‌ته‌وه‌، هه‌ندێكیش هێشتا به‌ر نه‌دراون هه‌رچه‌نده‌ ماوه‌ی حوكمه‌كه‌یان ته‌واو بووه‌. بۆ شه‌رمه‌زاریی زیاتری كوردیش به‌شێك له‌و كه‌سانه‌ی له‌ شوێنی تری عیراقدا گیراون بۆ كوردستان هێنراون له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئاسایش به‌رقه‌رارتره‌، واته‌ كوردستان بۆته‌ زیندانییه‌ك بۆ عیراق. ڕێكخراوه‌كه‌ وتی كه‌ ژماره‌ی گیراوان لای ده‌سه‌ڵاتی كوردی هه‌زاران كه‌سه

ڕاپۆرته‌كه‌ به‌ ئینگلیزی بخوێنه‌ره‌وه‌ له‌ سایتی ڕێكخراوه‌كه‌:

http://hrw.org/english/docs/2007/07/03/iraq16319.htm

http://hrw.org/reports/2007/kurdistan0707

هه‌روه‌ها به‌ عه‌ره‌بی:

 

http://hrw.org/arabic/reports/2007/kurdistan0707/

ڕاپۆرته‌كه‌ به‌ عه‌ره‌بی بخوێنه‌‌ره‌وه‌ به‌ پی دی ئێف (فایلێكی قورستر هه‌یه‌ به‌رگی ڕاپۆرته‌كه‌شی له‌گه‌ڵدایه‌)-471kb

 

سه‌رۆكی پارتی گه‌لی كۆماری دینز بایكال: حكومه‌تی ئه‌ردوغان په‌یمانیَِكی نهێنیی مۆر كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی "باكووری عیراق" په‌لامار نه‌درێت

حزبه‌ نه‌یاره‌كانی توركیا ڕۆژی سێشه‌ممه‌4ی 7 ڕایانگه‌یاند كه‌ پشتگیریی حكومه‌تی دادپه‌روه‌ری‌و گه‌شه‌پێدان ده‌كه‌ن ئه‌گه‌ر داوای له‌ په‌رله‌مانی توركیایان كرد سه‌رپشكی بكه‌ن بۆ چالاكییه‌كی سه‌ربازی له‌ هه‌رێمی كوردستان دژی په‌كه‌كه‌. یه‌ك له‌و حزبانه‌ حزبی گه‌لی كۆماری كه‌ سه‌رۆكه‌كه‌ی دنیز بایكال وتی ده‌بێت حكومه‌ته‌كه‌ی ئه‌ردوغان یه‌كسه‌ر سوپا بنیرێت ئه‌گینا ئه‌وه‌ ته‌نها گه‌مه‌یه‌ك ده‌بێت بۆ ده‌ستكه‌وتنی ده‌نگ له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوو. بایكال ڕه‌خنه‌ له‌ سیاسه‌تی حكومه‌ت گرت سه‌باره‌ت به‌ "تیرۆر" هه‌روه‌ها وتی به‌ڵگه‌م هه‌یه‌ كه‌ حكومه‌ت ڕێككه‌وتنێكی نهێنیی له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا ئیمزا كردووه‌ كه‌ به‌پێی ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌ نابێت سوپای توركیا بچێته‌ ناو خاكی "باكووری عیراق"‌و وه‌زیری ئابووری عه‌لی بابا جان له‌ (دوبه‌ی) له‌كاتی یه‌كێك له‌ نمایشگاكاندا ئیمزای كردبوو.

سه‌رچاوه‌: سایتی موحیت 3-7-2007

دنیز بایكال داوا ده‌كات سوپا كودێتا به‌سه‌ر حكومه‌تی دادپه‌روه‌ری‌و گه‌شه‌پێدان بكات‌و سوید داوا ده‌كات حزبه‌كه‌ی له‌ سوشیال ئنته‌رناشناڵ ده‌ربكرێت

هه‌روه‌كو عاده‌تی حزبه‌كانی توركیا كه‌ مانه‌وه‌ی عه‌لمانیه‌تیان لا گرنگتر له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی وڵات دنیز بایكال له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی سۆشیال ئنته‌رناشناڵدا داوای كرد سوپا كۆدێتا به‌سه‌ر حكومه‌تی دادپه‌روه‌ری‌و گه‌شه‌پێدان بكات. نه‌یاره‌كانی ئه‌و حكومه‌ته‌ به‌وه‌ تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن كه‌ مه‌یلی ئیسلامیی هه‌یه‌. له‌لایه‌كی تره‌وه‌ سوید داوای كردووه‌ كه‌ حزبی گه‌لی كۆماری كه‌ بایكال سه‌رۆكێتی له‌ سۆشیال ئنته‌رناشناڵ ده‌ربكرێت. ئه‌و حزبه‌ وه‌كو هه‌موو حزبه‌كانی تری توركیا عه‌لمانییه‌كی توندڕه‌وه‌ هه‌روه‌ها دژ به‌ كوردی باكوورو هه‌رێمی كوردستانیشه‌.

 

پاش ئه‌وه‌ی ئه‌و نهێنییه‌ی ئاشكرا كرد كه‌ (فه‌تح) ویستبووی كۆدیتا به‌سه‌ر (حه‌ماس)دا بكات له‌ ڕاوێژكاریی سه‌رۆكی فه‌ڵه‌ستینی لابرا

هانی الحسن كه‌ ئه‌ندامێكی دامه‌زرێنه‌ری (فه‌تح)ـه‌و گه‌وره‌ ڕاوێژكاری سه‌رۆكی فه‌له‌ستینی له‌و كاره‌ی لابرا پاش ئه‌وه‌ی له‌ كۆتایی مانگی 6 بۆ كه‌ناڵی ئه‌لجه‌زیره‌ی ئاشكرا كرد كه‌ پێش ئه‌وه‌ی حه‌ماس كۆدێتاكه‌ی له‌ غه‌ززه‌ بكات فه‌تح نیازی بوو كۆدیتا به‌سه‌ر حه‌ماسدا بكات. ئه‌لحه‌سه‌ن ئاشكرای كرد كه‌ هه‌زاران كه‌سی فه‌تح له‌سه‌ر ده‌ستی جه‌نه‌ڕاڵێكی ئه‌مه‌ریكی مه‌شقیان ده‌كرد بۆ ئه‌وه‌ كۆدیتا به‌سه‌ر حه‌ماسدا بكات كه‌ له‌ڕێگه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ حكومه‌تیان پێكهێنابوو، به‌مجۆره‌ش حه‌ماس ویستی ده‌ستپێشخه‌ری بكات

 

ته‌علیق: مه‌لا به‌ختیاری خۆمان كه‌ به‌ عه‌قڵیه‌تی كۆدیتا بیرده‌كاته‌وه‌ نووسیبوو كه‌ كاتی خۆی ئامۆژگاریی فه‌تحی كردبوو كه‌ چاره‌سه‌ر حه‌ماس بكات چونكه‌ ئه‌وانه‌ وه‌كو ئیسلامییه‌كانی كوردستان بیر له‌ ئینقلاب ده‌كه‌نه‌وه‌... مه‌لا به‌ختیار نه‌ك هه‌ر نه‌یزانیوه‌ كه‌ براده‌رانی خۆی كه‌ له‌هه‌موو فه‌ڵه‌ستینییه‌ك زیاتر سه‌ددامیان خۆش ده‌ویست به‌ته‌مای ئینقلاب بوون به‌ڵكو هه‌روه‌ها بیری نه‌مابوو كه‌ یه‌كێتی هه‌میشه‌ خه‌ریكی ئینقلاب بووه‌: جارێك له‌ شاخ له‌ هه‌شتاكاندا كه‌ شه‌ڕی دژی هه‌موو حزبه‌ كوردییه‌كان كرد تا ده‌ست به‌سه‌ر گه‌وره‌ترین ناوچه‌دا بگرێت، جارێكی تر مانگی ئایاری 1994 كه‌ شه‌ڕی ناوخۆی هه‌ڵگیرساند‌و جارێكی تر كه‌ هه‌ولێری به‌ كۆدیتا داگیركرد

 

عه‌قڵیه‌تی ئه‌وانه‌ی كوردستان حوكم ده‌كه‌ن

شه‌ڕ له‌سه‌ر بۆیه‌كردنی مه‌حاجه‌ره‌ی پرد به‌ زه‌رد یان سه‌وز

له‌ژێر ناوونیشانی (ڕه‌نگی زه‌رد‌و سه‌وز پرۆژه‌یه‌ك ڕاده‌گرن) هه‌فته‌نامه‌ی هاوڵاتی (ژماره‌ 331 له‌ 20/6/2007 ل2) هه‌واڵێكی بڵاوكرده‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ كورته‌كه‌یه‌تی: له‌ ناحیه‌ی پردێ به‌هۆی ڕێكنه‌كه‌وتنی هه‌ردوو كۆمیته‌ی یه‌كێتی‌و ناوچه‌ی پارتی له‌سه‌ر دانانی ره‌نگی مه‌حاجه‌ره‌ی پردێك كه‌ ده‌بێت نیوه‌ی زه‌رد بێت‌و نیوه‌ی سه‌وز كێشه‌ ده‌كه‌وێته‌ نێوان هه‌ردوو لا‌و له‌ئه‌نجامدا به‌ڵێنده‌ره‌كه‌ پرده‌كه‌ ئیشه‌كه‌ جێده‌هێڵێت‌و پرده‌كه‌ دروست ناكرێت. بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌و كێشه‌یه‌‌و بۆ دیاریكردنی ڕه‌نگی مه‌حاجه‌ره‌كه‌ بڕیاردراوه‌ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ ببرێته‌ به‌ڕێوه‌به‌رێتیی ڕێگاوبانی كه‌ركووك.

ته‌علیق: ئه‌وه‌ ته‌نها نموونه‌یه‌كی بچووكه‌ له‌سه‌ر ئه‌و عه‌قڵیه‌ته‌ی كوردستان حوكم ده‌كات ئه‌گینا شتی زۆر له‌و زۆرتر‌و خراپتر هه‌یه‌.سه‌یر ئه‌وه‌یه‌ ناچه‌كه‌ توركمانی تێدایه‌‌و له‌ولای ناوچه‌كه‌ عه‌ره‌ب هه‌یه‌ كه‌چی ئه‌و دوو حزبه‌ شه‌رم له‌وه‌ ناكه‌ن ئه‌ی ده‌بێت كه‌ مه‌ترسی نه‌مێنێت چی به‌ كورد بكه‌ن؟