Download Kurdish Fonts : Ali-Web - Ali-K-Alwand - Ali-K-Sahifa -Unikurd

HOME

       

104 كيلؤبايت

PDF

نوسخةي

       
   

بانكيَك لةسويد كاربة (سوو) ناكات

      

 

بانطةكانى جيهان، بانطة ئيسلاميةكانيان لى َدةرضيَت، لةسةر بنةماى سوو دامةزراون، فيكرةى ئةو بانكانة بةكورتى بريتيية لةوةرطرتنى ثارة لة هاولآتيان بؤ هةلَطرتن بةرامبةر بةرِيَذةيةك قازانجء دانةوةى ئةو قةرزانة بةهاولآتى بةقةرز بةرامبةر بةرِيَذةيةكى طةورةتر. بؤ نموونة بانطةكة ثارةكة بؤ هاولآتى هةلَدةطريَتء سالآنة 4% ى ئةو ثارةيةى وةكو قازانج دةداتىَ بةلآم ئةطةر كةسيَك بيةويَت قةرز لةبانك وةربطريَت ئةو بانكة ريَذةى 16% ى قازانج دةخاتة سةر برِى ثارةكة، بيَطومان ئةمة هةموو ضالاكييةكانى بانكةكان ثيَكناهيَنيَتء ئةو رِيَذانةى سةرةوة تةنها بؤ نموونةنء بؤ ئاسانكردنةوةي باسةكة هيَناومانن. بانكةكان ئةو برِة ثارةيةى دةيدةنة قةرز لةو ثارةية دابين دةكةن كة هاولآتيانى تر دةيدةنة بانكةكة بؤ هةلَطرتن. لةو جياوازييةى رِيَذةى سووةكةش بانكةكة قازانجةكانى خؤى ثةيدا دةكاتء كةذمارةيةك بانك قازانجى خةيالَيان لةو مامةلَةية دةست كةوتووة.

ئةم نيزامة بؤتة جيَطةى رِةخنةى كةسانيَكى زؤر ضونكة بانكةكان وةكو مشةخؤر تةماشا دةكةن وةك ضؤن ئايينة ئاسمانييةكان بةتوندى دذى سوو بوون كة مامةلَةيةكى ستةمكارو مشةخؤرانةية، لةبةر ئةوةش بوو ذمارةيةك بانكى ئيسلامى دامةزران كة كار بةسوو ناكةن و ذمارةى ئةو بانكانة لةزيادبوونداية.

بةلآم ئةمجارةيان لةولآتيَكى ناموسلَمان كة ئةويش ولآتى سويدة بانكيَك دادةمةزريَت كة كار بة سوو ناكات. ئةمةى خوارةوةش كورتةيةك لةبارةى ئةو بانكةوة لة ثيَطةى (ئيسلام ئؤن لاين) وةرطيراوة (بةميَذووى 27ى تشرينى يةكةمى 2004):

بانكى JAK قةرزى بىَ سوو دةداتة موستةسمرى بضووكء ضةند سالَيَكة وا ئيش دةكات. سالَى 2000 هاولآتيان 49 مليؤن دؤلاريان خستبوووة ناو بانكةكةو ئةو بانكة 42.5 مليؤن دؤلارى بةقةرز بةهاولآتيان دابوو.تيَرِوانينى ئةو بانكةش ئةوةية كة طةشةثيَدان سىَ توخمى سةرةكيى هةية:

      

بيناي بانكةكة

 

زةوىو كارو سةرماية (بيَطومان مرؤظيش دةضيَتة ثالَ) و ثيَويستة ئةم توخمانة ئازاد بن نةك نيزاميَكى سوودار بيانبةستيَتةوة يان بةكاريان بهيَنيَت. ناوى بانكةكةش واتة ياك JAK لةناوى ئةو سىَ توخمة وةرطيراوة: سةرماية Kapital، كار Arbete، زةوى Jord.

خاوةنى فيكرةى ئةو بانكة ثياويَكى دانيماركى بوو كة دانى سووى سةر قةرزةكانى بؤ بانك بارى شارسانى خؤىء خيَزانةكةى قورس كردبوو بؤية سالَى 1931 كؤمةلَةيةكى دامةزراند بةناوى ( ياك) فيكرى ئةو بانكةش كة دامةزرا ئةوةية سووى سةر قةرز دةبيَتة هؤى ئةوةى سامان دةضيَتة دةستى تاقميَكى بضووكء بةرزبوونة رِيَذةى بيَكارىء زيادبوونى قةرزداريى ولآت. بةلآم ثاش ماوةيةكى كةم بانكةكة ئيفلاسى كردء داخرا ضونكة داوا لةسةر قةرز زؤر بوو.

فيكرةكة لةدانيماركةوة ضووة سويدء لاويَكى سويدى كؤمةلَةيةكى دامةزراند سالَى 1965 بةهةمان ناوةوةء سالَى 1997 ئةو كؤمةلَةية بووة بانكيَكى رِةسمى.

ئيشى بانكةكة ئةوةية هةركةسيَك ثارة لةو بانكة دابنيَت دةبيَتة ئةندامء دةتوانيَت ثارة لةو بانكة بةقةرز وةربطريَتةوةو بةم جؤرة ئةوةى قةرز لةو بانكة دةكات ثيَشتر ثارةى داناوة تا ئةندامى تر بتوانن سوود لةثارةكةى وربطرن.

بؤ نموونة ئةطةر كةسيَك هةزار دؤلارى لةبانكةكة بؤ ماوةى يةك سالَ دانا دةتوانىَ هةزار دؤلار بؤ يةك سالَ قةرز بكات يان دوو هةزار دؤلار بؤ شةش مانط يان ثيَنج سةد دؤلار بؤ دوو سالَ. بانكةكة دةتوانىَ قةرزى زياترى بداتىَ كة دةطاتة نؤ ئةوةندة يان دة ئةوةندةى ئةو ثارةيةى دايناوة بةلآم بةمةرجيَك ئةوانةى ثارة دادةنيَن زياتر بن لةوانةى قةرز وةردةطرن بةلآم جطة لةمة بانطةكة سوودى ترى بؤ كؤمةلَطة هةية ئةويش ئةو مةرجانةى بؤ ثيَدانى قةرزةكة داياندةنىَ، يةكيَكيش لةو مةرجانة ئةوةية بانكةكة قةرز بةو ثرِؤذانة دةدات كة قازانجى كؤمةلآيةتييان زؤرترة هةروةها ئةفزةلَيةت بة كةسوكارى خيَزانى ئةو كةسة دةدات كة ثارةكةى داناوة. بانكةكة قةرز بة ثرِؤذةى زةبةلاح نادات كة ثةيوةندييان بة ذيانى ئةو كةسانةى ثارةكةيان لةبانكةكة داناوة يان ثةيوةندييان بة ثيَداويستية رِاستةوخؤى ئةو كةسانةوة نةبىَ، ثيَويستة ثرؤذةكانيش لةو ناوضةيةدا بن تا ثارةكان لة شويَنة هةذارةكان نةضنة شويَنة دةولَةمةندةكان.

بانكةكة بةهؤى ضةند شتيَكةوة مةسرةفى خؤى دابين دةكات يةكيَك لةوانة بةشداري سالآنةى ئةندامانة كة برِى 40 دؤلارة بةرامبةر خزمةتةكانى بانكةكة جطة لةضةند شتيَكى تر.

لةبةر ئةوةش كة مةبةستى بانطةكة ئةوةية سةرنجى خةلَك بؤ زيانةكانى سيستةمى سوو رابكيَشيَ ئامادةيى خؤى رِاطةياندووة بؤ هاوكاريكردنى هةر كؤمةلَةيةك بيةوىَ لةولآتي خؤيدا بانكيَكى هاوشيَوة دابمةزريَنىَ، هةروةها بةشدارى دةكات لة كؤبوونةوة نيَو دةولَةتييةكان بةمةبةستى ديفاعكردن لة سيستةمى قةرزي بىَ سوو.